Het Gravensteen in Gent

(Uitgebreide informatie ook terug te vinden bij de geschiedenis van het SK GHENDT)

Historische schets

Wie zich losrukt van de terrasjes van de Gentse Korenmarkt en op weg naar het Veerleplein de verleiding kan weerstaan om in het Galgenhuisje – het kleinste café van Gent – binnen te stappen, staat plots oog in oog met een van de mooiste monumenten van Gent : het Gravensteen. Het Gravensteen werd gebouwd in opdracht van Filips van de Elzas (1157-1191) en was gedurende de twaalfde, dertiende en de eerste helft van de veertiende eeuw de residentie van de graven van Vlaanderen. Door de uitbreiding van de Gentse stad verloor het Gravensteen haar militaire karakter en ruilden de graven het in 1353 in voor een comfortabeler residentie. Het Gravensteen werd de plaats voor folteringen en het opsluiten van gevangen in kerkers. Verschillende tentoonstellingen in het Gravensteen herinneren aan de gruwelen van deze tijd. Tijdens de negentiende eeuw kwam het Gravensteen in handen van privé-ondernemers en bood het onderdak aan een textielfabriek. Bij het einde van de negentiende eeuw werd de fabriek ontmanteld en het Gravensteen gerestaureerd met het oog op de Wereldtentoonstelling van 1919. In 1936 werd het Gravensteen met zijn imposante poortgebouw, zijn hoge ves-tingsmuren en kantelen, zijn ridder-, feest- en audiëntiezaal, zijn kerkers en vergeetput een officieel beschermd monument.

Wat de geschiedenisboeken niet vermelden

Het Gravensteen bezoek je niet enkel omwille van de historische waarde. Je kan er, zoals de Gentse studentenclubs dat al ruim vijftig jaar jaarlijks doen, ook de helden van de grootste studentengrap uit de Belgische geschiedenis herdenken: De slag om ’t Gravensteen. Zoals alle goede studentenprestaties begon deze studentengrap tussen pot en pint. Gedreven door de verveling die het naoorlogse studentenleven kenmerkte, besloten enkele studenten om voor wat leven in de brouwerij te zorgen. Op woensdag 16 november 1949 deelden zij in de Gentse faculteiten pamfletten rond met de geheimzinnige boodschap : “Dit briefje vlug en onopgemerkt laten doorgaan. De inhoud ervan geheim houden. Commilitones, neemt allen deel aan de reusachtige studentengrap die op touw wordt gezet voor woensdag 16 november. Scenario : bezetting van het Gravensteen. Weest gij ook op post. Komt het Gravensteen binnen tussen 14.30 en 15.10 u. Alles is geregeld voor uw aankomst. Komt niet in groepen. Bergt uw flatten in uw zak en blijft kalm en gedisciplineerd. Waarschijnlijk bierclub in het Gravensteen. Breng munitie van alle slag, doch onopgemerkt, desnoods ook uw boterhammen mee. Einde tussen 18 en 19 uur??? Wachtwoord : Uilenspiegel!.” De spandoeken in het Gentse St.-Pietersstation tijdens de oorlog indachtig voegden ze er aan toe :

De bezetting

Honderdzesendertig studenten, waaronder één vrouw, zouden die namiddag het Gravensteen bezetten en hevig strijd leveren met politie, rijkswacht én brandweer. Kort na de middag verzamelden hier en daar groepjes studenten op het Veerleplein. Een veertiental studenten was, met een geldig ticket, reeds in het Gravensteen en kreeg er een rondleiding van de enige suppoost die er aanwezig was. In de ridderzaal werd de arme man overmeesterd en de studenten stormden naar de poort om hun wachtende makkers binnen te laten. Een grote kar met munitie – fruit - werd binnengereden, de poort werd langs binnen vergrendeld en verscheidene spandoeken werden aan de kantelen vastgemaakt. Lange tijd gebeurde er niets tot plots twee agenten per fiets het Veerleplein opdraaiden. Niets vermoedend wuifden ze terug naar de uitbundige studenten op de kantelen om vervolgens bekogeld te worden met fruit en andere projectielen. De agenten riepen versterking op en niet lang daarna verschenen de eerste politiejeeps op het Veerleplein om op hun beurt bekogeld te worden door de bezetters. Zelfs met behulp van de brandweer en haar waterslangen lukte het de ordehandhavers niet om het Gravensteen te bevrijden. Ook de rijkswacht werd opgetrommeld. Na enkele uren slaagde een agent erin om via een nieuwe brandweerladder in het Gravensteen binnen te dringen. Eén student, baron Felix de Hemptinne, zag dit gebeuren en kon met behulp van een lang touw nog wegvluchten. De andere bezetters werd hardhandig aangepakt en naar het politiekantoor afgevoerd voor ondervraging. Rond half elf ’s avonds werden de gevangen bezetters per twee losgelaten. De Gentse universiteit stond in rep en roer en zowel binnen- als buitenlandse kranten berichtten in de daaropvolgende dagen over de grootste studentengrap uit de geschiedenis.